อักษร ห – ฮ

อักษร ห

หนง

                ผ้าเนื้อดีชนิดหนึ่งสมัยสุโขทัย

หน้ากว้าง

                ผ้าที่ทอด้วยกี่หรือหูกพิ้นบ้าน  ใช้ฟืมที่มีช่องฟืมจำนวนมาก  ทำให้สามารถทอผ้าได้หน้ากว้าง แต่ก็ไม่กว้างมากเหมือนผ้าที่ทอด้วยเครื่องจักรในระบบอุตสาหกรรม

หน้าแคบ

                ผ้าที่ทอด้วยฟืมขนาดสั้นหรือทอโดยไม่ใช้ฟืม  จึงมีหน้าผ้าแคบ เช่น ผ้าทอของชาวไทยภูเขาบางเผ่า  ผ้าชนิดนี้เมื่อนำไปทำเครื่องนุ่งห่มหรือเครื่องใช้ ต้องต่อกันให้ได้ความกว้าง หรือความยาวตามต้องการ

หม้อห้อม(ถิ่น-เหนือ)

(เสื้อหม้อฮ่อม)

                เสื้อคอกลม แขนสั้น ผ่าอกตลอด มักย้อมครามเป็นสีน้ำเงินเข้มหรือดำ เรียก เสื้อหม้อห้อม ม่อห้อม หรือม่อฮ่อม

หลอดด้าย

(หลอดด้ายในกระสวย)

                หลอดไม้สำหรับม้วนด้าย โดยเสียบไว้กับเหล็กไน เมื่อได้ด้ายตามต้องการแล้วนำหลอดด้ายใส่กระสวยเพื่อทอเส้นพุ่ง

หลอดไหม

                หลอดไม้สำหรับม้วนเส้นไหม โดยเสียบไว้กับเหล็กไน เมื่อได้ด้ายตามต้องการแล้วนำหลอดด้ายใส่กระสวยเพื่อทอเส้นพุ่ง

โหมด

                ผ้าที่ทอด้วยไหมผสมกับกระดาษทองที่ตัดเป็นเส้นเหมือนแล่งทอง  ถ้าใช้ไหมสีเหลืองทอเรียก  โหมดเหลือง  ถ้าใช้ไหมสีแดงทอเรียก โหมดแดง

ไหม

(หนอนไหม)

                ผีเสื้อชนิดหนึ่ง ตัวอ้วนป้อม ปีกมีลายเส้นสีน้ำตาลอ่อนพาดทางขวางหลายเส้น ตัวหนอนมีสีขาวหรือครีม มีรยางค์เล็กๆสั้นๆ คล้ายเขาที่ปลายหาง กินใบหม่อน เมื่อโตเต็มที่จะถักใยหุ้มดักแด้ เมื่อสาวใยออกมาเรียก เส้นไหม หากนำมาทอเรียก ผ้าไหม

อักษร อ

อบร่ำ

                การทำผ้าให้มีกลิ่นหอม โดยนำเครื่องหอมมาต้มแล้วกรอง นำผ้าที่ซักสะอาดมานวดกับน้ำหอม เมื่อผ้าซึมดีแล้วตากให้แห้ง รีดให้เรียบ ใส่โถหรือหีบ นำตะคันวางลงไปพร้อมกับถ่านก้อนเล็กๆ และเครื่องหอม แล้วเผาให้เกิดควันหลายๆ ครั้ง ปิดฝาอบควันให้กลิ่นเครื่องหอมซึมเข้าไปในผ้า

อัก

                เครื่องคัดเส้นด้ายหรือเส้นไหม ทำด้วยไม้คล้ายหลอดด้าย เจาะรูตรงกลาง ปลายทั้งสี่ด้านมีไม้ประกบสำหรับพันด้ายหรือไหม มีฐานและแกนไม้สำหรับสวมรูเพื่อให้อักหมุน อักใช้กรอด้ายจากระวิงให้เป็นระเบียบ ก่อนจะสาวเข้ากงเพื่อแยกเป็นปอยๆ และแยกเป็นไจๆ

อัมปรม(ถิ่น-อีสาน)

                ผ้าซิ่นไหมมัดหมี่ของกลุ่มไทยเชื้อสายเขมร มักมัดหมี่สองทางคือ มัดย้อมทั้งเส้นยืนและเส้นพุ่ง ทอเป็นลายตารางสี่เหลี่ยมจัตุรัสเล็กๆ พื้นมักเป็นสีแดงหรือแดงอมน้ำตาล

อิ้ว

(การอิ้วฝ้ายเพื่อแยกเมล็ดฝ้าย)

                เครื่องหีบเมล็ดฝ้ายให้แตกเป็นปุย ทำด้วยไม้ มีฐานและขา ๒ ขารับเฟือง คล้ายเครื่องหีบน้ำอ้อย การอิ้วฝ้ายจะทำให้เมล็ดฝ้ายแยกออกจากผลฝ้ายที่แก่แล้ว

อักษร ฮ

ฮางกระสวย(ถิ่น – เหนือ)

                รางกระสวยสำหรับพุ่งกระสวยที่กระตุกให้ผ่านช่องว่างที่ยกผมู่เส้นด้ายยืนขึ้นเพื่อสอดเส้นด้ายพุงกลับเมื่อด้ายเส้นยืนขัดสลับกัน

โฮล

(ผ้าไหมโฮล)

(โฮลเปราะฮ์)

                ผ้าไหมมัดหมี่ของเขมร เป็นผ้าที่เกิดจากการมัดย้อมด้ายเส้นพุ่ง มีสีและลวดลายหลายแบบ นิยมทอเป็นลายริ้วสลับลายมัดหมี่คล้ายต้นไผ่ ผ้าโฮลมักทอเป็นซิ่นให้หญิงนุ่งในวันแต่งงาน หรือใช้เป็นผ้าไหว้ญาติ   

โฮงมัดหมี่(ถิ่น-เหนือ)

                เครื่องมือสำหรับโยงด้ายเพื่อมัดลายก่อนนำไปย้อม สำหรับทอผ้ามัดหมี่

Advertisements

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

%d bloggers like this: